Pod nogami... cz. 27

Na ulicy Szańcowej w pobliżu wjazdu do garaży udało mi się znaleźć kratkę kanalizacyjną z fabryki Komnicka. Napis na niej jest mocno zatarty, ale nadal widać jego końcową część.

Kratka kanalizacyjna z ulicy Szańcowej

Pod nogami... cz. 26

Na ulicy Mierosławskiego w pobliżu skrzyżowania z ulicą Kiedrzyńskiego znajduje się kratka z grudziądzkiej odlewni Herzfeld&Victorius.

Kratka z ulicy Mierosławskiego

Pod nogami... cz. 25

Na wjeździe na teren Zespołu Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących przy ulicy Bema można znaleźć kolejną studzienkę z wytwórni Tiessena. W odróżnieniu od pozostałych zamiast napisu "Regen-wasser"  (z niem. woda deszczowa) ta ma napis "Schmutz-wasser" (z niem. ścieki).

Studzienka z ulicy Bema

Pod nogami... cz. 24

Kratka ściekowa produkcji Schichau GmbH była już przedstawiana ale nie widać było na niej szczegółów. Natomiast na obudowie tej z ulicy Giermków można zobaczyć logo firmy w postaci liter F i S wpisanych w okrąg. Dodatkowo, po komentarzu pod tym artykułem można określić, że kratka ta została wytworzona pomiędzy 1929 a 1945 rokiem.

Kratka z ulicy Giermków

Zbliżenie na znak firmowy

Pod nogami... cz. 23

Na ulicy Chocimskiej, w pobliżu kościoła Miłosierdzia Bożego, można znaleźć kratkę ściekową pochodzącą z odlewni Eduarda Tiessena.

Kratka z ulicy Chocimskiej

Pod nogami... cz. 21

Na ulicy Zacisze w pobliżu skrzyżowania z ulicą Pestalozziego znajduje się kratka ściekowa z  fabryki Windschild & Langelott z Bydgoszczy, której jeden z wyrobów był prezentowany wcześniej.

Kratka ściekowa z ulicy Zacisze

Pod nogami... cz. 12

Na ulicy Kościuszki, w pobliżu Hotelu Młyn, można znaleźć kratkę ściekową z firmy Odinwerk. Była to odlewnia, która swoją siedzibę miała przy Aweider-Allee 59-65 w Królewcu. Obecnie w Ratstatt znajduje się firma o tej samej nazwie, ale nie jestem w stanie potwierdzić, że to to samo przedsiębiorstwo.

Kratka z ul. Kościuszki

Pod nogami... cz. 11

Na ulicy Sopockiej, w pobliżu przystanku autobusowego, można znaleźć kolejną studzienkę z Grudziądza. Tym razem ma tylko napis "Kanalisation Graudenz" a wyglądem przypomina wyroby od Tiessena i te z Bydgoszczy.

Studzienka z ul. Sopockiej

Na forum marienburg.pl znalazłem informacje odnośnie firmy Herzfeld&Victorius.  Została ona założona w roku 1862 w Grudziądzu przez dwóch żydowskich przedsiębiorców Józefa Herzfelda j Karola Victoriusa. Początkowo była to kuźnia, którą przekształcono następnie w odlewnię i emaliernię. Na początku XX w. fabrykę przejęli synowie założycieli. W 1920 r. przedsiębiorstwo przekształcono w Towarzystwo Akcyjne o nazwie "Herzfelda i Victoriusa Odlewnia Żeliwa i Emaliernia w Grudziądzu Sp. A". Siedzibę zakładu (można ją zobaczyć tu) ostatecznie wyburzono w 1960 roku.

Pod nogami... cz. 10

Na terenie II LO można znaleźć kratkę ściekową z wytwórni Tiessena. Pod nią znajduje się pewien rodzaj metalowego lejka.

Kratka z ul. Królewieckiej

Podziękowania dla użytkownika Kubael z forum skyscrapercity.com za informację o tej kratce.

Pod nogami... cz. 9

Na ulicy Ks. Piotra Ściegiennego znajduje się studzienka bez nazwy wytwórcy lecz jej podobieństwo do tej z ul. Przy Bramie Targowej pozwala sądzić, że jest to wyrób z odlewni Tiessena.

Studzienka z ul. Ks. Piotra Ściegiennego

Na stronie pana Hansa Pfaua znalazłem krótką notkę na temat odlewni Tiessena:
Największą firmą w Elblągu pod nazwą Tießen była, założona w 1871 roku, na Stromstrasse bezpośrednio przy rzece, odlewnia żeliwa dla artykułów handlowych Eduard Tießen, która zatrudniała średnio 120 osób (dane z 1910 roku). Ostatnim właścicielem był brat Eduarda, fabrykant, elbląski radca miejski, duński wicekonsul i jednocześnie członek Bractwa Św. Jerzego Hermann Julius Tießen, obok Ferdynanda Schichau największy podatnik dla Elbląga, w tym czasie. Zakład został przejęty w roku 1912 przez Schichau’a. Od 1887 r. do swojej śmierci, mieszkał w domu Schichau Str. 10/11, w którym po 1915 r. mieszkali kolejno dyrektorzy stoczni Leux i Noe. Dzisiaj (2010) jest to najstarsza willa w Elblągu.[chodzi o willę zwaną "Pałacykiem" - obecnie własność Szkoły Wyższej im. Bogdana Jańskiego - K.B.]

Pod nogami... cz. 7

Również na ul. Sienkiewicza fragmenty płyt nagrobnych posłużyły za materiał budowlany. Tym razem na obudowę studzienki telekomunikacyjnej.

Obudowa studzienki z ul. Sienkiewicza.

Pod nogami... cz. 5

"Zunifikowaną" wersję studzienki od Schichaua można zobaczyć na ul. Prusa.

Studzienka z ul. Prusa

Na terenie Giełdy Elbląskiej można znaleźć bardziej "płaską" studzienkę.

Studzienka z ul. Grunwaldzkiej

Pod nogami... cz.4

W okolicach dworca PKP można znaleźć całkiem sporo interesujących studzienek. Przede wszystkim są to wyroby z fabryki Schichaua.


Studzienka z dworca PKP - peron 1

 Są one zlokalizowane głównie na peronie pierwszym w pobliżu schodów do przejścia podziemnego.

Studzienka z dworca PKP

Na wysokości baru szybkiej obsługi znajduje się jedna, która "przykulała" się z całkiem daleka bo z Dusseldorfu.

Studzienka z dworca PKP

Studzienki to nie jedyne ciekawostki jakie można znaleźć na dworcu. Otóż jest tam również pamiątka po kolei cesarskiej.

Pamiątka po kolei cesarskiej z dworca PKP

Pod nogami... cz. 3

Inna studzienka z odlewni Tiessena. Przypomina prezentowane wcześniej wyroby Komnicka. Może swego czasu była przeprowadzana jakaś unifikacja?

Studzienka z ul. Przy Bramie Targowej

I jeszcze jedna studzienka z Grudziądza - tym razem z otworami na środku.

Studzienka z ul. Wyspiańskiego

Pod nogami... cz. 2

Wędrując kolejnymi ulicami można znaleźć również studzienki z fabryki najsłynniejszego elbląskiego przemysłowca - Ferdynanda Gottloba Schichaua. Tym razem jest to wersja prostokątna. Widnieje na niej napis F. SCHICHAU GmbH ELBING.

Studzienka z ul. Orzeszkowej

Większość przedwojennych studzienek pochodzi z Elbląga. Są jednak również wyroby z innych miast. Przykładem jest studzienka z Grudziądza (niem. Graudenz).

Studzienka z ul. Słonecznej

 Czasami można znaleźć studzienki z Bydgoszczy (niem. Bromberg).

Studzienka z ul. Polnej

Pod nogami...

Szukając śladów historii trzeba patrzeć w jednym kierunku - każdym... Wiele rzeczy jest pod naszymi nogami. Przykładowo studzienki kanalizacyjne. Prawie nikt nie zwraca na nie uwagi... A warto.


Studzienka z ul. Polnej

 Studzienka na zdjęciu powyżej została wyprodukowana w zakładach Franza Komnicka. Niedaleko niej znajduje się inna - tym razem z nazwiskiem Eduarda Tiessena.



Kolejna studzienka z ul. Polnej

 Studzienka z ul. 3. Maja jest bardzo nietypową tablicą pamiątkową. Znajduje się na niej informacja, że oto w 2005 roku firma Wavin obchodziła pięćdziesięciolecie istnienia na rynku.

Studzienka - upamiętnienie z ul. 3. Maja